یادداشت‌های ماه

علوم اجتماعی: انتظارات، تنگناها و مسئولیت‌های اجتماعی

mousavi.JPG

سید یعقوب موسوی*
بسیاری این پرسش را مطرح می‌کنند که سهم علوم اجتماعی نوین در کاهش بحران چند لایه و پیچیده کنونی در کشور چیست؟ چرا اصحاب علوم اجتماعی و از جمله نهادهای برآمده از آن، در حد لازم و مورد انتظار توانایی تبیین و مهم‌تر از آن، ترسیم شرایط پیش رو را ندارند؟ حتی بعضاً با نگرانی از عقب‌ماندگی یافته‌های علوم اجتماعی و یا کند بودن سرعت درونی تحولات این علوم در قبال افزایش سریع مطالبات در نسل جوان و نیز ظهور رویدادهای شکننده اجتماعی و سیاسی در سطح جامعه سخن به میان می‌آورند. این نوع گزاره‌های پرسشی بخشی از حقایق را با خود همراه دارند اما نه لزوماً تمام آن را.


نگاهی انتقادی به محتوا و کارکرد مقاله‌های علوم اجتماعی

3-fazeli.jpg

نعمت‌الله فاضلی-

در جلسه هیجدهم آذر ماه هیأت تحریریه مجله مطالعات اجتماعی ایران بحث و گفت‌وگو درباره محتوای مقالات واصله از یک مورد خاص به بحث ارزیابی وضعیت مقالات و مجلات علوم اجتماعی در کشور رسید و ارزیابی‌های کلی درباره کیفیت مقاله‌های علوم اجتماعی به محور اصلی بحث جلسه تبدیل شد. در بسیاری دیگر از جلسات و گفت‌وگوهای بین اصحاب علوم اجتماعی نیز نارضایتی از کیفیت مقالات علمی مطرح می شود، اما این نارضایتی و بحث‌هایی که درباره ابعاد مختلف کاستی‌ها و ناراستی‌های مقالات می‌شود، به ندرت مکتوب و مدون شده و در مجلات و همایش‌ها و به طور کلی آکادمیای علوم اجتماعی ایران ارائه می‌شود.


فرصتی برای تأمل در ماهیت معمایی جامعه ایران

moeidfar.jpg

سعید معیدفر- درباره سابقه تاریخی جامعه‌شناسی و دلایل پیدایش آن به‌عنوان یک رشته علمی شنیده‌ایم. یکی از قوی‌ترین این دلایل، تحولات عظیم اقتصادی- اجتماعی ناشی از انقلاب صنعتی و انقلاب‌های اجتماعی و بروز بحران‌های شدید اجتماعی در اروپای غربی است. تغییر بنیادی در ساختارهای اقتصادی، تغییر ساختارهای اجتماعی سنتی و نظم مبتنی بر آن را در پی داشت و بحران اجتماعی ناشی از بی‌اعتبار شدن قواعد و مقررات پیشین حاکم بر روابط اجتماعی و به عبارت دیگر، سستی نظام هنجاری یا بی‌هنجاری یا آنچه دورکیم آنومی اجتماعی می‌نامد، باعث شد تا دانشمندان و متفکرانی در این جوامع، در پی تأسیس دانشی به نام جامعه‌شناسی برآیند.


جامعه، سیاست، دانش اجتماعی: بررسی برخی از سویه‏های دانشگاهی تحولات اخیر کشور

یک‌شنبه، 5 مهر 1388
سید حسین سراج‏زاده*
با فرارسیدن ماه مهر و خزان طبیعت، بهار دانش و پژوهش آغاز ‏شده و پس از چند ماه وقفه و رکود، فعالیت‏های آموزشی و پژوهشی دانشگاه‏ها و مراکز آموزش عالی دوباره از سر گرفته می‏شوند. از طرف هیأت مدیره انجمن جامعه‏شناسی ایران، آغاز سال جدید تحصیلی را به همه اعضای انجمن و دیگر دانشگاهیان تبریک گفته و شکوفایی و پرباری را در این سال، برای تک تک اعضای جامعه دانشگاهی آرزو می‏کنم.


موفقیت و پیشروی مستمر با تقویت همکاری‌ها و گسترش ظرفیت‌ها

پنجشنبه، 29 مرداد 1388
شیرین احمدنیا[*]
 انجمن جامعه‌شناسی ایران با تکیه بر تلاش مستمر کارکنان، پشتیبانی و فعالیت‌های داوطلبانه اعضا و انگیزه و علاقمندی دوستداران این رشته، در مدت زمان نسبتاً کوتاه حیات خود، از سال 1370 تاکنون، به موفقیت‌های درخور توجهی نائل شده است. تداوم این موفقیت‌ها مستلزم بهره‌گیری هر چه بیشتر از ظرفیت‌های موجود، تلاش برای افزایش زمینه‌های همکاری درون و برون سازمانی و توسعه ظرفیت‌هاست.


کنکور؛ یک مسأله شناسی چند وجهی

یکشنبه، 7 تیر 1388
اسماعیل خلیلی[*]
عصر جدید با منزلت‌یابی نوعی از آگاهی همراه است. این نوع جدیدِ آگاهی که «علم» نام گرفت و از همان طلایه‌های این عصر، کوشش برای دستیابی گسترده بدان آغاز شد؛ سه ویژگی را در منظر اجتماعی- اقتصادی، آشکار می‌سازد:
1.       به نسبت قرار گرفتنِ فرد یا گروه در معرض ارزش‌های عصر جدید، تلاش برای برخورداری از این سنخ نوین آگاهی بیشتر می‌شود. به دیگر سخن، یکی از ارزش‌هایی که با مدرنیته همراه بوده و انتقال می‌یابد، ارج‌یابی دانش جدید است.
2.       به نسبتِ برخورداری از هر حدی از این نوع آگاهی، پایگاه اجتماعی- اقتصادی فرد یا گروه در جامعه جدید، هم ارتقاء یافته و در عین حال، از ثبات بیشتری نیز برخوردار می‌شود؛ زیرا در مواردی، حتی از همان بدو ورود به دانشگاه، تحرک عمودی داوطلبِ ارتقاء پایگاه آغاز می‌گردد. بر همین اساس می‌توان بخش قابل ملاحظه‌ای از احساس حرمان کسانی را که به دانشگاه راه نیافته‌اند، درک (تبیین) کرد. همچنین می‌توان دریافت که در منظر روان‌شناسی اجتماعی، چرا تقاضا برای آموزش عالی تا چنین حد بالاست.


دفاع از توجه جامعه شناسان به سیاست (به بهانه انتشار بیانیه جامعهشناسان)

یکشنبه، 3 خرداد 1388
محمدامین قانعی‌راد
انتشار بیانیه 82 جامعه‌شناس به نام "پرسش‌ها و ارزیابی‌هایی درباره موقعیت اجتماعی کشور در آستانه‌ انتخابات" واکنش‌های متفاوتی را در بین رسانه‏ها و اهل سیاست و فرهنگ  و به طور خاص در میان دانشگاهیان برانگیخت. در این نوشتار می‌خواهم بدون ورود به محتوا و جهت‌گیری خاص سیاسی بیانیه، این پرسش را مطرح کنم که این اقدام از چه ضرورتی برخورد بود و چه عواقب یا پیامدهایی را در برخواهد داشت و از یک نگاه صرفاً صنفی و حرفه‌ای، و نه سیاسی و یا حتی معطوف به مصالح جامعه و مردم، چگونه می‌تواند مورد داوری قرار گیرد؟


انجمن برتر و دیگر هیچ!

سه‌شنبه، 3 دی 1387
ناصر فکوهی[*]
 وزارت علوم انجمن جامعه‏شناسی ایران را به عنوان برترین انجمن در حوزه کار خود اعلام کرده است و این البته می‏تواند مایه خوشحالی برای ما به مثابه اعضاء و هیئت مدیره انجمن باشد. اعضای انجمن در طول چند سال اخیر دست به تلاش جمعی و کار و کوشش سختی زده‏اند تا بتوانند لااقل به مثابه گروهی اقلیت از شمار بزرگ کالبد علوم اجتماعی در کشور ما، خود را اسیر خیال‏بافی‏های اتوپیایی انتظار برای فرا رسیدن روزهای درخشان نکرده و بی‏عملی و سر باز زدن از مسئولیت‏هایی که در سخت ترین شرایط در قبال جامعه بر دوششان سنگینی می‏کند، را به بهانه تهدیدها و شرایط نامساعد کاری توجیه نکنند.


استفاده از متون ترجمه‏ای در آموزش علوم اجتماعی

جمعه، 1 آذر 1387
فرهنگ ارشاد
در سال گذشته، انجمن جامعه‏‏شناسی ایران با برخورداری از پشتیبانی چند مؤسسه دیگر، از فعالیت چهار مترجم نامی، پرکار و مجرب آثار علوم اجتماعی تجلیل به عمل آورد. تا جایی که پس‌خوراند این رویداد نشان می‏داد، این برنامه بزرگداشت، در میان همکاران دانشگاهی که از آثار ترجمه‏ای آن بزرگواران استفاده آموزشی و پژوهشی می‏کنند،‏ مورد اقبال و تأیید کلی قرار گرفت. منظور از این مقدمه چینی، توجهی جدی‏تر به جایگاه متون ترجمه‏ شده در فضای دانشگاهی آموزش علوم اجتماعی در سطوح تخصصی جامعه ما است. شاید چندان لازم به توضیح نباشد که در این جا منظور از متون ترجمه‏ای‏، صرفاَ آثاری است که به نام نویسنده یا نویسندگانی خارجی در یک مجموعه واحد (یک یا چند جلد) منتشر شده و به وسیله مترجمی مشخص به فارسی برگردانده شده است.


تشکیل و فعال کردن بخش دانشجویی انجمن جامعه شناسی ایران

پنج‌شنبه، 2 آبان 1387
شیرین احمدنیا[*]
بنا به اصلاحات اخیر در اساسنامه انجمن (در پی رای‌گیری اعضا در مجمع عمومی سال جاری انجمن جامعه شناسی ایران)، دانشجویان سال سوم به بالا در رشته‌های علوم اجتماعی این امکان را یافته اند که با عنوان "عضویت دانشجویی"، در زمره اعضای انجمن درآیند و از امتیازات آن (نظیر دریافت اخبار از طریق ای‌میل، دریافت رایگان مجله جامعه‌شناسی ایران، مجله مطالعات اجتماعی ایران و خبرنامه انجمن جامعه‌شناسی) برخوردار شوند. بدین ترتیب، زمینه‌ی فعالیت اعضای جدیدی فراهم شده است که به لحاظ سنی جوان‌تر هستند و از این‌رو امید می‌رود حضور موثر و پیدایش عرصه ی نوینی برای فعالیت ایشان، شور و نشاط بیشتری و نیز دستآوردهای موثر و فعالیت‌های امیدبخشی را برای مجموعه‌ی حاضر به ارمغان آورد؛ به ترتیبی که انجمن جامعه شناسی به طور اخص و جامعه علمی و آکادمیک حوزه علوم اجتماعی در ایران به طور اعم از آن منتفع شوند.   


همه حقوق این پایگاه برای «انجمن جامعه‌شناسی ایران» محفوظ است.

Powered By: KhorshidChehr