جستجو
درباره ما
آرشیو
تازه های کتاب های علوم اجتماعی
`بگرضایی، پرویز(1382). بررسی عوامل مؤثر برمیزان خشونت مردان نسبت به زنان در خانواده مطالعه موردی: شهرستان ایلام. دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی. کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان. استاد راهنما: دکتر عذرا جاراللهی، استاد مشاور: دکتر محمدحسین پناهی.
چکیده:
موضوع این تحقیق بررسی عوامل مؤثر بر میزان خشونت مردان نسبت به زنان در خانواده است. سوال اصلی این پژوهش این است که چه عواملی بر میزان خشونت مردان نسبت به زنان در خانواده تأثیر دارند؟ و هدف اصلی نیز شناخت این عوامل و ارائه راهکارهای لازم جهت کاهش پدیده خشونت خانوادگی میباشد. برای رسیدن به پاسخ سؤال فوق و اهداف مورد نظر تحقیق، از نظریات مختلفی در زمینه خشونت خانوادگی استفاده شده است. و فرضیههایی در زمینه ارتباط عوامل مختلف (مانند تجربه و مشاهده خشونت در خانواده خاستگاه توسط مرد، میزان پایبندی مرد به اعتقادات مذهبی، سوءظن مرد نسبت به زن، میزان دخالت خویشاوندان مرد در زندگی آنها، میزان تصمیمگیری زن در امور زندگی، میزان رضایت و علاقه زن به همسر هنگام ازدواج، تعداد فرزندان، پایگاه اقتصادی – اجتماعی مرد، اختلالات روانی (پرخاشگری) مرد، اعتیاد مرد به مواد مخدر و الکل و تحصیلات زن) با میزان خشونت فیزیکی و روانی مردان نسبت به همسران خود به محل آزمایش گذاشته شد. در این تحقیق از روش پیمایشی (توصیف و تحلیل) و تکنیک پرسشنامه استفاده شده است. جامعه آماری کلیه زنان متأهل ساکن در شهرستان ایلام بودهاند. که 250 زن به شیوه نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای انتخاب شدهاند.
نتایج حاصله حاکی از معنادار بودن رابطه میان تجربه و مشاهده خشونت در خانواده خاستگاه توسط مرد، میزان پایبندی مرد به اعتقادات مذهبی، میزان دخالت خویشاوندان مرد در زندگی آنها، میزان رضایت و علاقه زن به همسر، میزان سوء ظن مرد نسبت به زن، تعداد فرزندان، پایگاه اقتصادی- اجتماعی مرد، اختلالات روانی (پرخاشگری) مرد، تحصیلات زن، اعتیاد به مواد مخدر و الکل و میزان خشونت مردان علیه همسران خویش است. اما میان میزان تصمیمگیری زن در امور مهم زندگی با میزان خشونت مردان علیه زنان خویش رابطه معناداری یافت نشد.
نتیجه گیری کلی نشان میدهد که اکثر زنان جامعه آماری از طرف همسرانشان مورد خشونت قرار گرفتهاند. و شایع ترین خشونت در بین آنها خشونت روحی – روانی بوده است. به همین دلیل توصیه میشود که سازمانها و نهادهای ذیربط با ایجاد مراکز مددکاری و مشاوره خانواده شیوههای صحیح زندگی کردن و نحوه رفتار زن و شوهر با همدیگر را به آنها آموزش دهند.
احمدیان، محمدرضا(1383). بررسی عوامل مؤثر بر نگرش مردان نسبت به نقش اقتصادی زنان مورد : شهر مشهد، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی. کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان. استاد راهنما: دکتر محمدحسین پناهی، استاد مشاور: دکتر عذرا جاراللهی.
چکیده :
موضوع این پایان نامه بررسی عوامل مؤثر بر نگرش مردان نسبت به نقش اقتصادی زنان است. سؤال اصلی این پژوهش این است که نگرش مردان نسبت به نقش اقتصادی زنان چگونه است؟ و هدف اصلی نیز شناخت عوامل مؤثر بر شکل دهی این نگرشها است .
برای رسیدن به پاسخ سؤال فوق و اهداف مورد نظر تحقیق، از نظریههای مربوط به شکلگیری نگرشها، نظریههای جامعهپذیری و جامعهپذیری جنسیتی و همچنین نظریة مردسالاری و قدرت استفاده شده است. با استفاده از نظریات فوق 10 فرضیه مطرح گردید که در آنها رابطه متغیر وابسته نگرش «مردان نسبت به نقش اقتصادی زنان»، با متغیرهای مستقل اصلی سن، وضعیت تأهل، موافقت دوستان و همکاران با نقش اقتصادی زنان – موافقت پدر با نقش اقتصادی مادر، وضعیت پایگاه اجتماعی، اقتصادی پاسخگو، باورهای قالبی، درآمد زن، اشتغال مادر، قدرت در خانواده و استفاده از برنامهها و سریال های تلویزیون مشخص شده است.
در این تحقیق برای جمع آوری دادهها از روش پیمایشی و تکنیک پرسشنامه استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش کلیه مردان بالای 20 سال شهرستان مشهد بودهاند، که از آن با استفاده از شیوة نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای نمونهای به حجم 275 نفر به طور تصادفی انتخاب شد.
نتایج حاصله حاکی از معنادار بودن رابطه میان سن، موافقت پدر، شغل همسر، موافقت دوستان و همکاران، باورهای قالبی، پایگاه اجتماعی اقتصادی و چگونگی توزیع قدرت در خانواده و نگرش مردان به نقش اقتصادی زنان است. اما میان وضعیت تأهل، استفاده از برنامههای تلویزیون و درآمد زن و نگرش مردان به نقش اقتصادی زنان رابطه معناداری ملاحظه نشد. نتیجه گیری کلی نشان میدهد که نگرش مردان نسبت به نقش اقتصادی زنان نسبتاً منفی است و نیاز به اصلاح دارد. البته قابل ذکر است که مقدار قابل توجهی از پاسخگویان نگرش متوسط یعنی موافقت مشروط داشتند. بر اساس یافتههای این تحقیق، برای تغییر نگرش مردان در جهت مثبتتر شدن نسبت به نقش اقتصادی زنان توصیه شد که خانوادهها، به عنوان یک عامل مهم در جامعهپذیری جنسیتی فرزندان، با فرزندان خود اعم از دختر و پسر برخورد مشابه داشته باشند. خاصه، در راستای کلیشهزدایی از فعالیتهای زنان و حرکت به سوی برخورد برابر و تبلیغ فواید اشتغال زنان گام برداند.
امامی نصیرمحله،علی(1383). بررسی عوامل مؤثر بر میزان قدرت زنان در تصمیمگیریهای خانواده. دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی. کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان. استاد راهنما: دکتر عذرا جاراللهی، استاد مشاور: دکتر محمدحسین پناهی.
چکیده:
موضوع این پایاننامه بررسی عوامل مؤثر بر میزان قدرت زنان در تصمیمگیریهای خانواده است. سوال اصلی پژوهش این است که چه عواملی بر میزان قدرت زنان در تصمیمگیریهای خانواده تأثیر دارد و هدف تحقیق نیز تبیین عوامل مؤثر بر میزان قدرت زنان در تصمیمگیریهای خانواده و ارائه راهکارهایی در جهت افزایش قدرت زنان در تصمیمگیریهای خانواده است. برای رسیدن به پاسخ سوال فوق و اهداف مورد نظر تحقیق از نظریههای مختلف جامعهشناسی، روانشناسی و نظریههای فمینیستی استفاده شده است. با استفاده از این نظریهها 9 فرضیه مطرح گردیده است. متغیرهای مستقل فرضیات تحقیق عبارتند از : وضعیت اشتغال، منزلت شغلی، میزان درآمد، میزان تحصیلات، میزان اعتقاد به کلیشههای جنسیتی، فاصله سنی زوجین، طول مدت ازدواج، تعداد فرزندان، میزان قدرت مادر پاسخگو در خانواده، میزان علاقه شوهر به همسر.
در این تحقیق از روش پیمایشی (توصیف و تحلیل) و تکنیک پرسشنامه استفاده شده است.
جامعه آماری این تحقیق کلیه زنان دارای همسر شهر فومن میباشد که با استفاده از شیوهی نمونهگیری خوشهای، 230 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدهاند.
نتایج حاصله حاکی از معنادار بودن رابطه میان میزان درآمد، میزان تحصیلات، میزان اعتقاد به کلیشههای جنسیتی و تعداد فرزندان و قدرت زنان در تصمیمگیریهای خانواده است. اما میان وضعیت اشتغال، منزلت شغلی، فاصله سنی زوجین، طول مدت ازدواج، میزان قدرت مادر پاسخگویان و میزان علاقه شوهر به همسر و قدرت زنان در تصمیمگیریهای خانواده رابطه معناداری یافت نشد.
باقریان، مصطفی (1383). بررسی تأثیر شغل زنان بر روی مشارکت سیاسی آنان. دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی. کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان. استاد راهنما: دکتر عذرا جاراللهی، استاد مشاور: دکتر محمدحسین پناهی.
چکیده:
توسعه یک فراگرد جامعه با ابعاد اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی است. یکی از ابعاد توسعه، مشارکت سیاسی زنان است.
در این پژوهش سعی بر این بوده است که موضوع تأثیر شغل زنان بر میزان مشارکت سیاسی آنان در شهر بابل مورد کند و کاو قرار گیرد و سپس معانی نظری و فرضیههای تحقیق تدوین شد. مبانی نظری تحقیق از نظریههای لیپست، دال، فیش باین آیزن و همنز میباشد. در این پژوهش دو فرضیه مطرح شدهاند.
فرضیه اول به بررسی رابطه بین نوع شغل زنان و میزان مشارکت سیاسی آنان میپردازد و فرضیه دوم به بررسی رابطه بین منزلت شغلی زنان و میزان مشارکت سیاسی آنان میپردازد.
که براساس دادههای موجود هر دو فرضیه پژوهش با معناداری بالایی تأیید شدهاند. در ادامه برای بررسی بیشتر و دقیقتر فرضیهها از 5 متغیر کنترل، سن، وضعیت تأهل، نوع نگرش زنان نسبت به نظام، ارزش مشارکت سیاسی و میزان رضایت از نتایج مشارکت سیاسی استفاده شده است که این 5 متغیر کنترل تأثیر قابل توجهی در رابطه بین متغیرهای مستقل و وابسته تحقیق نداشتهاند و فرضیههای پژوهش با وجود استفاده از متغیرهای کنترل نیز تأیید شدهاند.
واژههای کلیدی: مشارکت سیاسی زنان، نوع شغل، منزلت شغلی، ارزش مشارکت سیاسی، نگرش نسبت به نظام، رضایت از مشارکت سیاسی.
پارسامهر، ارسلان (1383). بررسی و سنجش دانشآموزان دختر مقطع دبیرستان شهرستان بابل نسبت به ارزشها و الگوهای غربی، و عوامل مؤثر بر آن. دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی. کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان. استاد راهنما: دکتر سیداحمد حسینی، استاد مشاور: دکتر نادر سالارزاده.
چکیده:
موضوع تحقیق «بررسی و سنجش دانشآموزان دختر مقطع دبیرستان شهرستان بابل نسبت به ارزشها و الگوهای غربی، و عوامل مؤثر بر آن» است که به دنبال یافتن به این پاسخ کلی است که چه عواملی بر میزان گرایش به الگوها و ارزشهای غربی تأثیر دارند. هدف تحقیق نیز شناخت عوامل مؤثر بر الگوها و ارزشهای غربی میباشد. عمده ترین نظریات مطرح شده در ارتباط با غربگرایی در حوزه جامعهشناسی طرح گردیده است و برای تنظیم چارچوب نظری از نظریههای مرتن، دورکیم، مارکس، گیدنز و ژاکوبسن استفاده گردیده است.
فرضیه اصلی تحقیق عبارت است از تاثیر کنترل اجتماعی، رسانههای جمعی،گروه مرجع،عدم وحدت و همبستگی میان اهداف و وسایل، پایگاه اجتماعی و اقتصادی و نوع روابط والدین بر میزان گرایش نسبت به الگوها و ارزشهای غربی است. جامعه آماری شامل 6400 دانش آموز کلاسهای سوم و پیشدانشگاهی دبیرستانهای دولتی و غیرانتفاعی شهرستان بابل میباشند که به طریق نمونهگیری تلفیقی از نمونهگیری طبقهای ساده و خوشهای بوده و 310 دانشآموز برای نمونه آماری انتخاب شدند. روش تحقیق پیمایشی و ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه است. جهت تجزیه و تحلیل دادهها از آزمون کااسکوئر، ضریب فی و کرامر استفاده شده است.
نتایج تحقیق حاکی از آن است که بین همبستگی میان اهداف و وسایل و غربگرایی رابطه معنیداری وجود دارد. همچنین میان رسانههای جمعی و غربگرایی، میان نوع روابط والدین با فرزندان، میان کنترل اجتماعی و غربگرایی رابطه معنیداری وجود دارد.
جعفری سهلآباد، طاهره (1383). عوامل مؤثر بر نگرش زنان شاغل نسبت به اشتغال زنان (مورد: دانشگاههای مشهد). دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی. کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان. استاد راهنما: دکتر شیرین احمدنیا، استاد مشاور: دکتر محمدحسین پناهی.
چکیده:
موضوع تحقیق حاضر، عوامل مؤثر بر نگرش زنان شاغل نسبت به اشتغال زنان میباشد. جامعه آماری مورد بررسی در این پژوهش، زنان شاغل دانشگاههای غیرپزشکی مشهد و حجم نمونه مورد مطالعه 230 نفر است. روش تحقیق پیمایشی و ابزار جمعآوری اطلاعات پرسشنامه میباشد.
تجزیه و تحلیل اطلاعات نیز از طریق جداول یک بعدی و جداول دوبعدی و با استفاده از آزمونهای آماری کندال تای بی و ضریب همبستگی گاما صورت گرفته است. از رگرسیون چند متغیره نیز برای تعیین میزان تاثیر متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته (نگرش نسبت به اشتغال) استفاده شده است.
چارچوب نظری مورد استفاده در این پژوهش، نظریههای روانشناسی اجتماعی در زمینه تکوین نگرش و اشتغال و نظریههای فمینیستی است.
متغیرهای مستقل این پژوهش عبارتند از: رضایت شغلی، سابقه خدمت، میزان سلامت شخصیت فرد، پایگاه اجتماعی، استقلال مالی، میزان درآمد و میزان پایبندی به باورها و اعتقادات سنتی. تحقیق حاضر شامل هفت فرضیه است.. پس از تجزیه و تحلیل اطلاعات و آزمون فرضیات از طریق آزمونهای معنیداری، رابطه بین متغیرهای مستقل و وابسته سنجیده شد که پنج فرضیه تأیید گردید. به طوریکه بین رضایت شغلی، استقلال مالی، میزان پایبندی به باورها و اعتقادات سنتی در مورد زنان، پایگاه اجتماعی و میزان درآمد با متغیر وابسته یعنی نگرش نسبت به اشتغال رابطه معنیداری وجود داشته است اما دو متغیر سابقه خدمت و میزان سلامت شخصیت زنان بر نگرش آنها نسبت به اشتغال تأثیری نداشته است. لذا فرضیات مربوط به این دو متغیر مورد تأیید قرار نگرفت. بر اساس نتایج به دست آمده از تحلیل رگرسیون چند متغیره نیز سه متغیر پایگاه اجتماعی، رضایت شغلی و میزان استقلال مالی نسبت به سایر عوامل تأثیر بیشتری بر نگرش زنان شاغل نسبت به اشتغال داشته است.
حسینی نوریان، سید ابراهیم (1383). بررسی عوامل مؤثر بر رضایت شغلی زنان شاغل در ادارات دولتی شهرستان نوشهر. دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی. کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان. استاد راهنما: دکتر محمد زاهدی اصل، استاد مشاور: دکتر عذرا جاراللهی.
چکیده:
موضوع این تحقیق بررسی عوامل مؤثر بر رضایت شغلی زنان شاغل در ادارات دولتی شهرستان نوشهر میباشد. هدف از انجام چنین تحقیقی دستیابی به عوامل مؤثر بر رضایت شغلی زنان در ادارات دولتی شهرستان نوشهر بوده که پس از شناخت آن عوامل با ارائه راه کار در جهت حل این مشکلات و معضلات به مدیران سازمانها و ادارات جهت بالابردن هرچه بیشتر رضایت شغلی، امر توسعه و ترقی جامعه امکانپذیر خواهد بود. در این تحقیق با تأکید بر تئوریهای دو عاملی هرزبرگ، نظریه اختلاف لاک، نظریه انتظار بروفی و نظریه نفوذ اجتماعی اسکیدمور، نظریه نقشی، هفت عامل مؤثر بر رضایت شغلی زنان شاغل در ادارات دولتی شهرستان نوشهر در نظر گرفته شده که شامل: وضعیت فردی، رضایت از زندگی، شرایط اقتصادی محیط کار، شرایط اجتماعی محیط کار، نوع شغل و تناسب شغل با تخصص و تسهیلات رفاهی محیط کار میباشند. از هفت عامل مورد نظر که بالطبع فرضیات نیز مبتنی بر آن طراحی شده و شامل هفت فرضیه نیز بوده در این تحقیق 4 فرضیه با توجه به تجزیه و تحلیل حاصل از جدول و با استفاده از آزمونهای آماری تأیید و سه فرضیه دیگر رد شدند. جامعه آماریث تحقیق مورد نظر تمامی ادارات دولتی شهرستان نوشهر بوده که حجم آن 585/24 نفر بودهاند که بر اساس نمونهگیری به عمل آمده که تصادفی سیستماتیک بوده با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه 244 نفر تعیین شدند. با استفاده از ابزار جمعآوری اطلاعات که پرسشنامه بوده، اطلاعات مورد نظر جمعآوری شد. در نهایت از فرضیههای مورد استفاده در تحقیق فرضیه رابطه بین رضایت از زندگی و رضایت شغلی (نظریه هانیگتن و هیلارد) و فرضیه رابطه بین شرایط اجتماعی محیط کار و رضایت شغلی (نظریه نفوذ اجتماعی اسکیدمور)، فرضیه رابطه بین تناسب شغل و تخصص و رضایت شغلی (نظریه سه فرضیه بعدی رد شدند. بدین ترتیب در این تحقیق و پژوهش با توجه به نتایج حاصل از آن، عواملی به عنوان عوامل مؤثر و اثرگذار بر رضایت شغلی زنان شاغل در ادارات دولتی شهرستان نوشهر مشخص شدند، که بایستی با ترغیب و تشویق مدیران سازمانها و ادارات به فراهم کردن شرایط و حل معضلات و مشکلات و رفع آنها زمینه را جهت رضایت شغلی بیشتر کارکنان فراهم نمود.
خواجوند احمدی، عیسی (1384). بررسی اثر ناباروری بر سلامت روانی زنان مراجعه کننده به مرکز تحقیقات بهداشت باروری ولیعصر بیمارستان امام خمینی. دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی. کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان. استاد راهنما: دکتر سیداحمد حسینی، استاد مشاور: دکتر شیرین احمدنیا.
چکیده :
پژوهش حاضر به بررسی و مقایسه سلامت روانی در زنان بارور و نابارور میپردازد. نمونه مورد مطالعه 200نفر از زنان بارور و نابارور مراجعه کننده به کلینیک ناباروری و درمانگاه مرکز بهداشت ولیعصر امام خمینی میباشد که به روش غیراحتمالی، کل شماری یا پوشش کامل انتخاب شدند. در این پژوهش از پرسشنامه سلامت روانی ویت و ویر (Mhi) استفاده گردید.
به منظور تحلیل آماری نتایج پژوهش، از روشهای آماری فراوانی و شاخصهای آماری برای جداول توصیفی (درصد، میانگین، مد، انحراف معیار) و آزمونهای آماری خیدو، من ویتنی (Man Whitney Test) و کروس کالوالیز (Kruskal-Wallis Test) استفاده شد و پس از اثبات رابطه از ضرایب همبستگی سامرز (Somers) و ضریب توافق کرامر (Cramer) استفاده نمودهایم.
یافتههای پژوهش نتایج زیر را مشخص کرد:
¨ زنان نابارور در مقایسه با زنان بارور از سلامت روانی کمتری برخوردارند.
¨ بین مدت ناباروری و سلامت روانی رابطه معنیدار وجود ندارد.
¨ بین وضعیت اشتغال با سلامت روانی در گروه زنان نابارور تفاوت معنیدار وجود دارد. (زنان نابارور شاغل در مقایسه با زنان نابارور غیرشاغل، از سلامت روانی بیشتری برخوردارند.)
¨ بین وضعیت اشتغال با سلامت روانی در گروه زنان بارور تفاوت معنیدار وجود دارد.
دهقان، مهری. بررسی عوامل مؤثر بر آسیبدیدگی اجتماعی زنان مورد: زندان مرکزی استان یزد. دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی، کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان. استاد راهنما: دکتر طاهره قادری. استاد مشاور: دکتر سیداحمد حسینی.
چکیده:
پژوهش حاضر، تحت عنوان « بررسی عوامل مؤثر بر آسیبدیدگی اجتماعی زنان مورد: زندان مرکزی استان یزد» به منظور نشان دادن تأثیر عوامل اجتماعی، خانوادگی و فرهنگی بر خط سیر زندگی زنان و سوق دادن آنان به آسیب و انحراف صورت گرفت.
آنچه مسلم است، محیط فیزیکی- روانی زندگی افراد از هنگام تولد تا زمان مرگ نه تنها سرنوشت و نوع زندگی بلکه احساسات، عواطف و اندیشههاشان را نیز آنطور که میخواهد شکل میدهد.
لذا هدف تحقیق کنونی بررسی عوامل مؤثر بر آسیب دیدگی اجتماعی زنان بود و منظور از آسیب دیدگی اجتماعی، جرایم و انحرافاتی مانند اعتیاد، حمل مواد مخدر، انحرافات جنسی، فحشا، سرقت و ... بود که در ادبیات علوم اجتماعی از آنها به عنوان انحرافات اجتماعی، جرایم اجتماعی، نابهنجاریهای اجتماعی و ... یاد میشود.
بدین منظور با مراجعه به ادبیات موضوع از دیدگاههای صاحبنظران در حوزه جامعهشناسی نظم و فمینیستی برای توصیف و تبیین عوامل موثر بر آسیبدیدگی افراد سود جستیم.
روش پژوهش این تحقیق از نوع پیمایشی و نیز مقایسهای و تکنیک گردآوری دادهها، استفاده از پرسشنامه بود.
جامعه آماری ما کل زنان محبوس در بند نسوان زندان مرکزی یزد بود که با یک گروه از زنان غیرزندانی که از نظر سن و محل سکونت با زنان زندانی همگن شده بودند مقایسه گردید.
یافتههای تحقیق موید این نکته است که در جامعه مورد بررسی، یعنی زنان آسیبدیده زندانی، بیسوادی یا کمسوادی، احساس تبعیض جنسی و گرایشهای اقتدارگرای مردسالارانه در خانوادهها به میزان بالایی وجود دارد.
رضایی، امیرسعید (1384). بررسی تأثیر میزان همگونی اقتصادی- اجتماعی زوجین بر قدرت زنان در خانواده(جامعه مورد مطالعه: شهر شیراز). دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی. کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان. استاد راهنما: دکتر شیرین احمدنیا، استاد مشاور: دکتر محمدحسین پناهی.
چکیده:
موضوع پایاننامه بررسی تأثیر میزان همگونی اقتصادی – اجتماعی زوجین بر قدرت زنان در خانوادههای شیرازی است. سوال اصلی تحقیق این است که میزان همگونی اقتصادی- اجتماعی زن و شوهر شیرازی چقدر است؟ و این میزان همگونی چه تأثیری بر قدرت زنان در خانواده دارد.
در بعد نظری و در جهت پاسخ به پرسش فوق از نظریات جامعهشناختی در سطوح خرد و کلان و ترکیبی استفاده شده است. براساس مرور منابع نظری و منابع تجربی داخل و خارج از کشور چارچوب نظری پژوهش تنظیم شده است، رابطه میزان همگونی اقتصادی – اجتماعی زوجین با دو بعد مادی با شاخص درآمد و نمادی (با شاخصهای منزلت شغلی، تحصیلات، سن، مذهب زوجین، منزلت شغلی پدران، وضعیت فعالیت زوجین و تحصیلات پدران آنها) با متغیر وابسته قدرت زنان در خانواده در قالب یک فرضیه اصلی و 9 فرضیه فرعی مورد بررسی قرار گرفته است.
روش تحقیق پیمایش است و ابزار مورد استفاده برای جمعآوری اطلاعات پرسشنامه بوده است. جامعه آماری تحقیق زنان متأهل در بین کلیه اقشار شهر شیراز بوده که با استفاده از فرمول کوکران 235 زن متأهل به شیوه نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای به طور تصادفی انتخاب شدهاند. نتایج پژوهش حاکی از معنادار بودن رابطه بین میزان فاصله سنی، تحصیلات، منزلت شغلی زوجین، درآمد و میزان پایبندی به مذهب با میزان قدرت زنان در خانواده بوده است. هرچه میزان فاصله زوجین به لحاظ متغیرهای فوق کمتر میشود (همگونتر میشوند) قدرت زنان در خانواده بیشتر است با ترکیب تمامی متغیرهای مستقل تحقیق میزان همگونی کلی اقتصادی- اجتماعی زوجین و سنجش اثر آن بر قدرت زنان در خانواده معناداری این رابطه تأیید شده است.
نتایج رگرسیون چند متغیری نشان میدهد که خاستگاه جغرافیایی درآمد، منزلت شغلی زوجین، فاصله سنی و تحصیلات زوجین بیشترین مقدار واریانس متغیر وابسته را تبیین میکنند.
در نهایت نتایج کلی تحقیق این است که بین میزان فاصله زوجین به لحاظ متغیرهای اقتصادی- اجتماعی و قدرت زنان رابطه معنی دار وجود دارد و 44 درصد از واریانس متغیر وابسته توسط عوامل اقتصادی – اجتماعی تبیین شده است. با افزایش قابلیتها و توانمندیهای زنان و نزدیک شدن به مردان ساختار قدرت در خانواده تعدیل مییابد.
رنجبر، حسین (1383). بررسی جنبش اجتماعی زنان از مشروطه تاکنون. دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی. کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان. استاد راهنما: دکتر عذرا جاراللهی، استاد مشاور: دکتر محمدحسین پناهی، استاد داور: دکتر حمیرا مشیرزاده.
چکیده:
موضوع این تحقیق، بررسی اجتماعی زنان در ایران از مشروطه تاکنون میباشد. مطالعه جنبش اجتماعی زنان به عنوان یکی از مباحث بسیار مهم در دنیا چه در سطح آکادمیک و چه غیرآکادمیک مطرح شده است و ذهن بسیاری از پژوهشگران علوم اجتماعی را به خود مشغول داشته است. بررسی جنبش اجتماعی زنان ایران ما را از چگونگی و کم و کیف و هویت این جنبش و خواستهها، استراتژیها و ایدئولوژیهای آنان آشنا میکند. سوال اصلی تحقیق این است که سیر تاریخی جنبش اجتماعی زنان در ایران از مشروطه تاکنون چگونه است؟ هدف اصلی تحقیق عبارت از بررسی هویت، هدف و خصمشناسی جنبش زنان ایران است.
چارچوب مفهومی این تحقیق براساس تئوری «سازماندهی جنبش» تیلی و تئوری «جنبشهای اجتماعی نوین» تورن و کاستلز تدوین گردید.
روش تحقیق، تاریخی است. دورههای مورد بررسی عبارت است از: عصر مشروطه (اواخر دوره قاجاریه)، عصر پهلوی و نظام جمهوری اسلامی ایران. نتایج تحقیق نیز عبارت است:
- نخستین تلاش فمینیستی در عصر قاجاریه، نگارش کتاب معایب الرجال در سال 1270 ه.ش است.
- خاستگاه جنبش زنان ایران سال اولین همایش زنان در تهران در سال 1287ش است.
- جنبش زنان در ایران از مشروطه تاکنون به دنبال اثبات هویت انسانی خویش بوده است.
- عرصهی اصلی مبارزه جنبش زنان ایرانی حوزه فرهنگی بوده است.
- جنبش زنان ایران از مشروطه تاکنون مهمترین دشمن خود را نظام مردسالار جامعه میدانسته است.
- مهمترین درخواست جنبش زنان پس از سالهای جنگ، برابری خواهی زنان در همه عرصههای سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی میباشد.
- جنبش زنان ایران از مشروطه تاکنون، در کل جنبشی اصلاح طلب و معتقد به حل روشهای مسالمت آمیز برای حل مسائل بوده و هست.
جنبش زنان در ایران، مهمترین مسأله زنان ایران را نابرابری بین زن و مرد در تمامی
- عرصههای اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی جامعه میداند.
سادات اخوی، مینا (1384). تأثیر تعدد نقش زنان بر روابط همسری آنان. دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران. کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان، استاد راهنما: دکتر عذرا جاراللهی، استاد مشاور: دکتر محمدحسین پناهی.
چکیده:
موضوع این پژوهش تأثیر تعدد نقش زنان بر روابط همسری آنان میباشد. سوال اصلی که مطرح میباشد این است که آیا تعدد نقشهای زنان بر روابط همسری آنان تأثیری دارد؟ و هدف اصلی نیز شناخت این تأثیر میباشد. اهداف فرعی این پژوهش عبرات است از: تأثیر تعدد نقش زنان بر میزان گفتگوی زوجین، تأثیر تعدد نقش زنان بر روابط عاطفی بین زوج، تأثیر تعدد نقش زنان بر میزان توافق در رابطه جنسی بین زوجین و تأثیر تعدد نقش زنان بر چگونگی گذران اوقات فراغت بین زوجین. نظریههای استفاده شده در این پژوهش نظریههای فمینیستی لیبرال با تاکید بر نظریه آن اوکلی و در حوزه جامعهشناسی ارتباطات در روابط انسانی با تاکید بر دو نظریه تارد و هیل میباشد. فرضیه اصلی این پژوهش عبارت است از : تعدد نقش زنان باعث کاهش روابط همسری آنان میگردد. با استفاده از روش پیمایشی و با کمک پرسشنامه به بررسی و پژوهش پرداخته شد. جامعه آماری مورد مطالعه زنان دبیر متأهل (زنان دارای دو نقش) در آموزش و پرورش منطقه 14 شهر تهران در سال تحصیلی 85-1384 میباشد. جامعه مورد مقایسه زنان خانهدار (زنان دارای یک نقش) مردان شاغل در دبیرستانهای منطقه 14 آموزش و پرورش شهر تهران در همان سال تحصیلی میباشد. نتایج حاصله از این پژوهش نشان داده است که روابط همسرای دارای یک نقش مثبتتر از روابط همسری زنان دارای دو نقش میباشد. در واقع فرضیه اصلی این پژوهش تأیید گردید. همچنین میزان گفتگوی بین زوجین و مدت گذران اوقات فراغت با همسر در زنان دارای یک نقش بیشتر از زنان دارای دو نقش است. همچنین در رابطه با روابط عاطفی بین زوجین و میزان توافق در روابط جنسی زنان دارای دو نقش و زنان دارای یک نقش تفاوت معناداری وجود دارد. در رابطه با میزان همکاری مردان با زنان در کارهای خانگی (متغیر کنترل) تفاوت معناداری بین زنان دارای دو نقش و زنان دارای یک نقش در رابطه با روابط همسری وجود دارد. همچنین مشخص گردید که اختلاف سن زوجین بر روابط همسری در گروه زنان دارای دو نقش تأثیر ندارد. در رابطه با تعداد فرزندان تنها در صورت داشتن دو فرزند در میان زنان دارای دو نقش و دارای یک نقش تفاوت معنادار در رابطه همسری وجود دارد. همچنین مشخص گردید تنها در بین زنانی که مدت 9 سال و بیشتر با همسران خود زندگی کردهاند تفاوت معنادار از نظر روابط همسری وجود دارد و زنان دارای دو نقش روابط منفیتری را گزارش کردهاند.
شیرنژاد، حسین علی (1383). بررسی عوامل موثر بر نگرش دانشجویان نسبت به ازدواج و همسرگزینی. دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی. کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان. استاد راهنما: دکتر عزتالله سامآرام. استاد مشاور: حسین علی شیرزادی.
چکیده:
موضوع این پایاننامه، بررسی عوامل مؤثر بر نگرش دانشجویان به ازدواج است. سوال اصلی این پژوهش، این است که عوامل تأثیرگذار بر نگرش دانشجویان در ازدواج کدامند؟ و هدف اصلی پژوهش، نیز شناخت عوامل مؤثر بر شکلگیری نگرشهای افراد پاسخگو است.
برای رسیدن به پاسخ سوال فوق و اهداف مورد نظر تحقیق، از نظریههای روانشناختی و جامعهشناختی در زمینه شکلگیری نگرشها و شخصیت و هویت افراد و همچنین نظریههای جامعهشناختی و روانشناختی درزمینه انتخاب همسر استفاده شده است.
استفاده از نظریات فوق 6 فرضیه را مطرح گردیده است. متغیرهای مستقل این فرضیات 6 گانه عبارتند از: جنسیت- میزان پایبندی به اعتقادات مذهبی خانواده – شکست یا موفقیت یکی از اعضای خانواده در ازدواج- میزان تبعیت فرزندان از والدین- محل سکونت- پایگاه اقتصادی، اجتماعی و متغیر وابسته «نگرش دانشجویان» میباشد. در این تحقیق از روش پیمایشی (توصیف و تحلیل) و تکنیک پرسشنامه استفاده شده است. جامعه آماری، کلیه دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی در سال 83-82 شهر شیروان (خراسان شمالی) بودهاند که با استفاده از فرمول کوکران 319 نفر به شیوه تصادفی ساده به عنوان حجم نمونه انتخاب شدهاند.
نتایج حاصله از معنادار بودن رابطه میان موفقیت یا شکست یکی از اعضای خانواده و ازدواج، میزان پایبندی به اعتقادات مذهبی خانواده و جنسیت و نگرش به ازدواج است. اما میان میزان تبعیت فرزندان از والدین، پایگاه اقتصادی، اجتماعی و محل سکونت و نگرش ازدواج رابطه معناداری یافت نشد.
نتیجه گیری کلی اینکه به این افراد بایستی آموزشهای بیشتریث در زمینه انتخاب همسر داده شود و افراد با آگاهی و شناخت بیشتری دست به انتخاب همسر بزنند تا سلامت خانواده و پایداری آن تضمین شود و تضمین سلامت خانواده، تضمین سلامت جامعه است.
صادقی، محمد (1384). تأثیر باورهای جنسیتی بر ایفای نقشهای خانگی زنان (مطالعه موردی زنان متأهل شاغل در دانشگاه علوم پزشکی سنندج). دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی. کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان. استاد راهنما: دکتر شهلا اعزازی، استاد مشاور: دکتر انور صمدی راد.
چکیده:
در این مطالعه به بررسی تأثیر کلیشهها و باورهای جنسیتی بر نقشهای خانگی زنان پرداختیم. بدین منظور 294 تن از زنان شاغل در دانشگاه علوم پزشکی کردستان که در دو رشته شغلی پرسنلی اداری و پرسنلی پرستاری شاغل بودند، مورد بحث و بررسی قرار گرفتند. چارچوب نظری مورد استفاده در این پژوهش تلفیقی از دو نظریه کنش متقابل نمادین جورج هربرت و مید و نظریه جامعهشناسی فمینیستی سطح خرد است.
در این مطالعه از روش پیمایشی که یکی از مهمترین روشهای مطرح در علوم اجتماعی و رفتاری است، استفاده شد و از تکنیک پرسشنامه جهت جمعآوری دادهها و اطلاعات بهرهگیری شد. برای بدست آوردن حجم نمونه از روش نمونهگیری طبقه بندی شده استفاده شد.
نتایج پژوهش نشانگر این امر است که در حیطه تأثیر کلیشهها و باورهای جنسیتی آنچه که تأثیرگذار بر نحوه ایفای نقشهای خانگی زنان است باورهای مردان نسبت به کلیشههای جنسیتی به تصور زنان است. این امر بدین معنا است که زنان در ایفای نقشهای خود متاثر از تصورشان از باورهای دیگری مهمی هستند که از سوی فرهنگ مردسالار مورد حمایت قرار میگیرد که همان مرد است.
از سوی دیگر زنان در ایفای نقشهای خانگیشان کمتر از باورها و اعتقاداتشان را به کلیشهها در حیطه عمل دخیل میسازند از این رو در ساحت عمل با تناقض در فرایند عمل و باور روبرو هستند و نیز در حیطه انجام نقشها با کشمکش نقشها روبرو میشوند.
کریمی، نرگس (1384). بررسی تأثیر حمایتهای سازمانهای غیردولتی بر وضعیت اجتماعی – معیشتی زنان سرپرست خانوار. دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی. کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان. استاد راهنما: دکتر سیداحمدحسینی، استاد مشاور: دکتر عذرا جاراللهی، استاد داور: دکتر زاهدی اصل.
چکیده:
موضوع این پایاننامه، بررسی تأثیر حمایتهای سازمانهای غیردولتی بر وضعیت اجتماعی- معیشتی زنان سرپرست خانوار میباشد. سوال اصلی تحقیق این است که آیا بین زنان سرپرست خانوار تحت حمایت و زنانی که از این حمایتها برخوردار نیستند، تفاوت وجود دارد؟ هدف اصلی این تحقیق شناخت این تأثیر میباشد. اهداف فرعی این تحقیق عبارت است از تأثیر حمایت سازمانهای غیردولتی بر میزان دسترسی زنان سرپرست خانوار به امکانات رفاهی، منابع مالی، آموزشی، تفریحی و میزان قدرت تصمیمگیری در امور مهم زندگی میباشد. در این تحقیق نظریههای رفاه، فقرزدایی و تواناسازی مورد استفاده قرار گرفته است. فرضیه اصلی تحقیق عبارت است از اینکه: زنان سرپرست خانوار تحت حمایت سازمان غیردولتی با زنانی که تحت حمایت نیستند، از نظر وضعیت اجتماعی- معیشتی تفاوت دارند. با استفاده از روش پیمایشی و با کمک پرسشنامه به جمعآوری اطلاعات پرداخته شده است. جامعه آماری مورد مطالعه، گروهی از زنان سرپرست خانوار در منطقه اسلام شهر میباشند که مورد حمایت موسسه رایحه قرار دارند و گروه مورد مقایسه، زنان سرپرست خانوار از همان منطقه میباشند که هنوز مورد حمایت موسسه قرار نگرفته ولی در نوبت قرار دارند که مجموع دو گروه 180 نفر میباشند.
تحقیق حاضر شامل شش فرضیه است که پس از تجزیه و تحلیل اطلاعات و با استفاده از آزمون فرضیهها، رابطه بین متغیرهای مستقل و وابسته سنجیده شد. یافتههای تحقیق نشان داد که بین گروه زنان سرپرست خانوار که تحت حمایت سازمان غیردولتی هستند، و زنانی که تحت حمایت نیستند، به لحاظ میزان قدرت تصمیمگیری، وضعیت اشتغال، برخورداری از امکانات و تسهیلات زندگی، برخورداری از تسهیلات مسکن، در چهار فرضیه تحقیق تفاوت معنیداری وجود ندارد و در واقع چهار فرضیه تأیید نگردید ولی در دو فرضیه دیگر به لحاظ میزان منزوی بودن و میزان درآمد ماهیانه آنان، تفاوت معنیداری وجود دارد. یعنی زنانی که تحت حمایت موسسه رایحه هستند، نسبت به گروه زنانی که هنوز تحت حمایت قرار نگرفتهاند، کمتر منزوی بوده و از درآمد بیشتری برخوردار هستند، در واقع این دو فرضیه تایید گردید.
کشاورزنیا، فاطمه (1384). بررسی عوامل مؤثر بر شیوه اعمال قدرت زنان در خانواده مورد: زنان متأهل شهر رشت. دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی. کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان. استاد راهنما: دکتر شهلا اعزازی. استاد مشاور: دکتر محمدسعید ذکایی.
چکیده:
این پایاننامه تحت عنوان بررسی عوامل مؤثر بر شیوههای اعمال قدرت زنان در خانواده صورت گرفته است. از آنجا که نوع تعاملات زوجین در خانواده و به طور خاص شیوة اعمال قدرت نقش به سزایی در تحقق دموکراسی در خانواده و به تبع آن در جامعه دارد مسأله اصلی این پژوهش شناسایی چگونگی شیوههای اعمال قدرت زنان در خانواده و بررسی عوامل مؤثر بر آن است. در بخش متون نظری تعدادی از نظریات و پژوهشهای انجام شده در زمینه خانواده و قدرت بررسی و جمعآوری شد و در نهایت با الهام از نظریه ساختارگرایی گیدنز، تئوری منابع ویلموت و یانگ و همچنین دیدگاه اریکا فریدل چارچوب مفهومی پیریزی شد و برخی از متغیرهای مستقل و یا عوامل مؤثر بر شیوة اعمال قدرت شناسایی شد. پژوهش حاضر با روش کمی صورت گرفته و براساس نمونهگیری خوشهای 200 نفر از زنان متأهل 14 تا 65 ساله شهر رشت انتخاب شدند. برای آزمون فرضیههای تحقیق از ضریب همبستگی پیرسون و آزمون کای اسکوئر استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که تعداد بسیار کمی از زنان جامعه مورد مطالعه به صورت سنتی رفتار میکنند. نتایج تحقیق نشان داد که تعداد بسیار کمی از زنان جامعه مورد مطالعه به صورت سنتی رفتار میکنند. چنانکه 5/45 درصد از زنان مورد مطالعه از روشهایی که در طیف مدرن جای گرفته استفاده کردهاند. 5/53 درصد به صورت بینابین و 1 درصد هم به صورت سنتی اعمال قدرت با ساخت قدرت خانوادهف نگرش نسبت به هرم قدرت، دسترسی زن به منابع ارزشمند، پایگاه خانواده، وضعیت اشتغال و منزلت شاغلی رابطه مستقیم و معنادار دارد و با بعد خانواده، مدت ازدواج و فاصله سنی زوجین رابطه معکوس و معنیدار دارد. نتایج رگرسیون هم نشان داد که از میان متغیرهای تحقیق ساخت قدرت خانواده بیشترین تأثیر را بر شیوه اعمال قدرت داشته است.
بکائی، آزاده (1385). بررسی عوامل مؤثر بر نگرش زنان شهر شیراز نسبت به سقط جنین. دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی. کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان. استاد راهنما: دکتر عذرا جاراللهی. استاد مشاور: دکتر محمدرضا شادرو.
چکیده:
تحقیق حاضر جهت بررسی عوامل مؤثر بر نگرش زنان (شهر شیراز) نسبت به سقط جنین میباشد. هدف اصلی در این تحقیق توصیف و تبیین و ارائه راهکار مناسب برای مسئله سقط جنین میباشد. سوال اصلی در این تحقیق این است که آیا عواملی چون سن، تعداد فرزندان، اشتغال، پایگاه، سطح دینداری و نگرش اطرافیان زن بر نگرش او نسبت به سقط جنین تأثیرگذار است یا خیر؟
در پژوهش حاضر از روش پیمایشی و تکنیک پرسشنامه و مصاحبه استفاده نمودیم. نمونه مورد نظر 384 نفر محاسبه گردید که به روش سهمیهای، سهم هر گروه سنی مشخص شد. سپس اطلاعات مورد نیاز جمعآوری گردید. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزارspss انجام شد. نتایج به دست آمده بیانگر آن است که سن، تعداد فرزندان، اشتغال، پایگاه، سطح دینداری و نگرش اطرافیان زن بر نگرش او نسبت به سقط جنین تأثیرگذار است.
ترابی زنجانی، میترا (1385). بررسی عوامل خانوادگی موثر بر شکلگیری هویت جنسیتی در دختران مطالعه در مورد: دانشآموزان مقطع پیشدانشگاهی شهر زنجان. دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی. کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان. استاد راهنما: دکتر شیرین احمدنیا، استاد مشاور: دکتر مریم رفعتجاه.
چکیده:
تحقیق حاضر به بررسی عوامل موثر بر شکلگیری هویت جنسیتی در دختران دانشآموز مقطع پیشدانشگاهی شهر زنجان میپردازد. با توجه به این که هویت جنستی نوع نگاه فرد نسبت به زن یا مرد بودنش است و این مساله تاثیر مهمی بر حضور و فعالیت اجتماعی فرد دارد، ضرورت بررسی این مسأله احساس میشود. هدف کلی این تحقیق بررسی عوامل خانوادگی موثر بر شکلگیری هویت جنسیتی مدرن یا سنتی در دختران است و همچنین اهداف جزئی این تحقیق نیز بررسی ساختارهای خانوادگی و تحصیلات و نگرش پدر مادر در شکلگیری هویت جنسیتی را شامل میشود.
در بخش مبانی نظری به بررسی نظریههایی که شکلگیری جنسیت را مورد بررسی قرار دادهاند و همین طور دیدگاههایی که به شکلگیری هویت جنسیتی پرداختهاند، اختصاص یافته است که در این میان به نظریههای فمینیستها، روانشناسان و جامعهشناسانی مانند ایریگاره، فلکس، کریستوا،فروید، اریکسون، چودورو، مید، روزنبرگ و جنکینز مطرح گردیده است. از این میان نظریه فمینیستهای لیبرال، دیدگاه یادگیری اجتماعی و همچنین نظریه مید به عنوان چارچوب تئوریک این کار در نظر گرفته شده است .
روش تحقیق این کار پژوهشی پیمایش میباشد و تکنیک و ابزار مورد استفاده برای جمعآوری اطلاعات پرسشنامه بوده است. این تحقیق در میان دانشآموزان دختر مقطع پیشدانشگاهی شهر زنجان در دو منطقه آموزشی به انجام رسید. جامعه آماری این تحقیق 1894 نفر بوده که در عمل 180 نفر به روش نمونهگیری طبقهای متناسب انتخاب شدند.
متغیرهای مستقل این تحقیق عبارتند از هرم قدرت در خانواده، سطح اقتصادی خانواده، تبعیض جنسیتی در خانواده، تقسیم جنسیتی کار در خانواده، نگرش پدر و مادر نسبت به فعالیت اجتماعی زنان و تحصیلات پدر و مادر.
یافتههای این تحقیق نشان میدهد بنی هرم قدرت در خانواده و شکل گیری هویت جنسیتی رابطه معنادار وجود دارد. اما بین متغیر تقسیم کار در خانواده و شکلگیری هویت جنسیتی رابطه وجود ندارد. همچنین بین متغیر نگرش پدر و مادر نسبت به فعالیت اجتماعی زنان و شکلگیری هویت جنسیتی و همین طور متغیر تبعیض جنسیتی در خانواده با متغیر وابسته این تحقیق نیز رابطه معنادار دیده میشود ولی سطح اقتصادی و سطح تحصیلات والدین رابطه معناداری با شکلگیری هویت جنسیتی ندارد. این در حالی است که بین تحصیلات مادر و شکلگیری هویت جنسیتی رابطه معنادار با همبستگی مثبت نسبتا قوی وجود دارد.
واژههای کلیدی: هویت جنسیتی، تقسیم کار جنسیتی، تبعیض جنسیتی، هرم قدرت در خانواده، تحصیلات، نگرش والدین نسبت به فعالیت اجتماعی زنان.
زاهدی فر، پروانه (1385). بررسی اثر مادری بر وضعیت اجتماعی زنان شهر تهران. دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران. کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان. استاد راهنما: دکتر شهلا اعزازی. استاد مشاور: دکتر محمود شهابی.
چکیده:
این پژوهش تحت عنوان «بررسی اثر مادری بر وضعیت اجتماعی زنان» با رویکردی زن محورانه، به بررسی تأثیر مادری (Motherhood) بر هویت جنسیتی، حضور زنان در عرصه عمومی، اولویت وظایف مادری و پایگاه اجتماعی زنان میپردازد.
جامعه آماری این تحقیق شامل زنان – دارای حداقل یک فرزند زیر 10سال- شهر تهران در سال 85-1384 میباشد که به صورت خوشهای چند مرحلهای از بین آنها نمونهگیری انجام شده است. در بخش روش کیفی، انجام مصاحبههای نیمه سازمان یافته با صدنفر از زنان، منجر به ساخت و اعتباریابی پرسشنامه تحقیق گردید که از نتایج آن تقسیم مقیاس مادری به 4 خرده مقیاس- مادری به عنوان یک امر طبیعی و زیستی، قدرت باروری زن و نقش مراقبتکنندگی او، ارزشمندی نقش مادری نسبت به سایر نقشهای زنان و نیاز مادر و کودک به یکدیگر – بود که با دیدگاه نظری انتخاب شده کاملا همخوانی داشت.
همچنین هویت جنسیتی دارای 2 خرده مقیاس، اولویت وظایف مادری دارای 3 خرده مقیاس، حضور در عرصه عمومی در بخش ترک تحصیل مادران دارای 2 خرده مقیاس و در بخش تعارض نقشهای تحصیلی و شغلی با مادری نیز دارای 2 خرده مقیاس و پایگاه اجتماعی دارای 5 خرده مقیاس تشخیص داده شد.
در بخش روش کمّی، با استفاده از روش پیمایشی، پرسشنامه محقق ساخته مورد نظر در اختیار 470 نفر نمونه آماری قرار گرفت که تعداد آن از طریق فرمول کوکران مشخص گردیده بود و در تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از برنامه نرمافزاریز 5/11 Spss در تصویف دادهها از آمارههای فراوانی، درصد،درصد تجمعی، میانگین و واریانس، برای تقلیل حجم دادهها و ساخت شاخص ترکیبی معتبر و پایا از تحلیل عاملی و برای آزمون فرضیات از آزمون آماری پیرسون، همبستگی جزئی، آزمون دوگروهی و چندگروهی (Anowa) و آزمون یک طرفه (F) و آزمون تعقیبی شفه استفاده شد.
برای سنجش پایایی پرسشنامه از آلفای کرونباخ استفاده شد که آلفای متغیرهای اصلی به ترتیب، مادری 84/0، هویت جنسیتی 87/0، اولیت وظایف مادری 80/0، حضور در عرصه عمومی 76/0، تعارض نقشهای تحصیلی و شغلی با مادری 83/0 و پایگاه اجتماعی 92/0 به دست آمد.
برای سنجش اعتبار پرسشنامه از اعتبار صوری و نظری استفاده شد که نتایج به دست آمده در بخش تحلیل عاملی بیانگر همخوانی کامل ابزار تهیه شده با دیدگاههای نظری انتخاب شده است.
علاوه بر یافتههای مربوط به ساخت و اعتباریابی پرسشنامه، یافتههای دیگر بیانگر رابطه بسیار معناداری بین متغیر مستقل پژوهش – مادری- با متغیرهای وابسته آن – هویت جنسیتی، اولویت وظایف مادری، حضور زنان در عرصه عمومی و پایگاه اجتماعی زنان – است و این رابطه با حضور متغیر طبقه اجتماعی برای زنان طبقات بالا و پایین در مقایسه با طبقه متوسط، یکسان نمیباشد.
غفاری، سونیا (1385). بررسی تفاوت های جنسیتی بهرهگیری از فناوریهای اطلاعات و ارتباطات در میان دانشجویان. دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی، کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان، استاد راهنما: دکتر شیرین احمدنیا، استاد مشاور: دکتر مریم رفعتجاه.
چکیده:
فنآوریهای اطلاعات و ارتباطات شاید مهمترین ابزارهایی هستند که اکنون میتوان با کمک و بهرهگیری از آن بخشی از شکاف جنسیتی در جامعه را پر کرد. این تحقیق با هدف بررسی مقایسهای میزان بهرهگیری از کامپیوتر به عنوان رکن اصلی این فناوریها در میان دختران و پسران صورت گرفته است. و در حد توان سعی شده به برخی عوامل که میتوانند این بهرهگیری را تحت تأثیر قرار دهند پرداخته شود. به اعتقاد برخی نظریههای فمینیستی و دیدگاه یادگیری اجتماعی عواملی چون جامعهپذیری متفاوت دو جنس، تبعیض در امر آموزش، نگرش متفاوت دختران و پسران به تکنولوژیها، نابرابریث امکانات آموزشی و خودپنداره متفاوت دو جنس در مجموع منجر به نوعی نابرابری در بهرهگیری از فناوریهای نوینی چون کامپیوتر میشود. بنابراین نظریهها فرضیاتی شکل گرفت که در این تحقیق مورد آزمون قرار گرفت. و با روش پیمایشی و با استفاده از تکنیک پرسشنامه 250 دانشجو (135 مرد و 115 زن) در رشتههای علوم اجتماعی در مقطع لیسانس از دو دانشگاه تهران و علامه طباطبایی انتخاب شدند.
نتایج این تحقیق را میتون چنین خلاصه کرد: دختران در مقایسه با پسران بهرهگیری پایینتری از کامپیوتر دارند. دختران در مقایسه با پسران سطح دسترسی پایینتری به کامپیوتر دارند و در عین حال بین میزان دسترسی به کامپیوتر و بهرهگیری افراد از این فناوری رابطه معنی دار وجود دارد. بین خودپنداره فرد نسبت به کار با کامپیوتر و میزان بهرهگیری از این فناوریث رابطه معنیدار وجود دارد و تفاوت معنیداری میان دو جنس در سطح خودپنداره آنها مشاهده نشد. بین حمایت و تشویق اطرافیان در حوزه یادگیری کامپیوتر و میزان بهرهگیری از این فناوری رابطه معنادار وجود دارد، اما دختران در مقایسه با پسران حمایت کمتری برای کار با کامپیوتر از اطرافیان خود دریافت میکنند. و در نهایت بین پایگاه اقتصادی و اجتماعی خانواده و استفاده از کامپیوتر رابطه معنیدار وجود دارد. بدین معنا که هرچه پایگاه اقتصادی و اجتماعی بالاتر باشد بهرهگیری از کامپیوتر نیز بالاتر است.
عموئی، الهام (1386). تغییر نقش جنسیتی زنان در فیلمهای ایرانی پس از انقلاب (1384-1360). دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی. کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان. استاد راهنما: دکتر محمدرضا شادرو، استاد مشاور: دکتر حسینعلی افخمی.
چکیده:
تغییر نقش جنسیتی زنان در سینمای معاصر ایران با تأکید بر سه دورهی مهم پس از انقلاب یعنی دورههای «جنگ»، «بازسازی» و «اصلاحات» موضوع گزارش تحقیقی حاضر است. کوشش شده است که ضمن تحقیق به این پرسش مهم پاسخ دهیم: «آیا سینمای ایران در سه دوره جنگ، بازسازی و اصلاحات (1384-1360) به تدریج در جهت به نمایش درآوردن وضعیتی جدید یا مدرن در خصوص نقشهای جنسیتی زنان حرکت کرده است؟» با توجه به این سؤال اصلی، به چندین پرسش فرعی در قالب چند فرضیهی کاری پاسخ داده شده است و متغیرهایی مانند سطح سواد، شغل، عرصهی فعالیتها، توانایی در تصمیمگیری و اعمال قدرت در زندگی شخصی و خانوادگی و سرانجام نوع پوشش زنان مورد بررسی قرار گرفته اند.
برای کسب اطلاع از جنبههای نظری مرتبط با موضوع تحقیق، از روش اسنادی یعنی مطالعه کتابها، مقالات و پایاننامههای موجود و در دسترس استفاده شده است. برای پاسخدادن به پرسشهای تحقیق، روش تحلیل محتوای کیفی را در مورد شش فیلم برگزیده از مجموعه فیلمهای ژانر زنانه این سالها به کار بردهایم و به تحلیل سکانسها و دیالوگهای مهم و کلیدی آنها پرداختهایم.
نتیجهی بدست آمده حاکی از آن است که الگوها و نقشهای جنسیتی زنان فیلمها در طول سه دورهی مذکور، به خصوص در دورهی معروف به «اصلاحات»، تغییر کرده است: در حالی که در فیلمهای بررسی شدهی دورههای جنگ و بازسازی این تغییر چندان مشهود نیست، تحلیل شخصیتها و دیالوگهای فیلمهای به نمایش درآمده در دورهی اصلاحات بیانکنندة تغییری کاملاً محسوس در نقشهای محول به زنان است. به عبارت دیگر، زنان در فیلمهای این دوره باسوادترند، مشاغل مهمتری دارند، در عرصههای عمومی بیشتر ظاهر میشوند، در امور مربوط به خود و خانوادهی خود بیشتر اعمال قدرت میکنند و پوشش مدرن دارند.
ماشینی، فریده (- ). تأثیر جلسات مذهبی زنانه بر کیفیت زندگی زنان شرکتکننده: پژوهشی در شهر تهران. دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی. کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان. استاد راهنما: دکتر شهلا اعزازی. استاد مشاور: دکتر سعید ذکایی.
چکیده:
موضوع تحقیق حاضر تأثیر جلسات مذهبی زنانه بر کیفیت زندگی زنان شرکت کننده از نگاه خود زنان میباشد، جامعه آماری این تحقیق زنان شرکت کننده در جلسات مذهبی زنانه شهر تهران میباشد در این تحقیق از روش پژوهش کیفی استفاده شده است و از تکنیک مصاحبه و مشاهده جهت جمعآوری اطلاعات بهره گرفته شده است چارچوب مفهومی به کار رفته نظریه کنش متقابل نمادی با توجه به رویکرد فمینیستی در این حوزه میباشد سؤالات اصلی تحقیق عبارت است از:
1- انگیزه زنان از حضور در جلسه چیست؟
2- تأثیر جلسه بر رضایت فرد از خود، زندگی، اعتماد به نفس و رفتارهای فردی و آگاهی زنان شرکت کننده چیست؟
3- تأثیر جلسه بر روابط خانوادگی اعضای شرکت کننده چیست؟
4- تأثیر چلسه بر روابط اجتماعی زنان شرکت کننده چیست؟
5- تأثیر جلسات بر ایفای نقشهای زنان در حوزه عمومی و خصوصی چگونه است؟
از اهم یافتههای پژوهشی میتوان به این موارد اشاره نمود:
مهمترین انگیزههای زنان شرکت کننده عبارتند از میل پیشرفت، همبستگی جمعی، مشارکت اجتماعی، اختصاص وقتی از آن خود و گذرات اوقات فراغت از اهم کارکردهای جلسات نیز میتوان به این موارد اشاره نمود: کم شدن پرخاشگری و اضطراب، احساس آرامش درونی، احساس رضایت از خود افزایش اعتماد به نفس، بالا رفتن آستانه تحمل و صبر، کم شدن تنشهای خانوادگی. در پایان لازم به ذکر است که این جلسات از معدود ابزار پذیرفته شده خانوادگی و اجتماعی برای گذران اوقات زنان خارج از فضای خانه میباشد.
همه حقوق این پایگاه برای «انجمن جامعهشناسی ایران» محفوظ است. (خبرخوان - RSS)