- نیم‌نگاهی به زندگینامه زنده یاد دکتر هوشنگ فرخجسته

عضو  گروه جامعه‌شناسی صنعت و کار انجمن جامعه‌شناسی ایران

دکتر هوشنگ فرخجسته، جامعه‌شناس، مُدرس و استادیار دانشگاه، با بیش از پنج دهه تجربه در امر آموزش و سه دهه تجربه تدریس در آموزش عالی و دانشگاهی، مترجم، محقق و ویراستار ده‌ها مقاله و کتاب، فارغ التحصیل رشته تاریخ از دانشگاه تهران، فارغ التحصیل رشته علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی از دانشگاه رِنه دِکارت فرانسه، عضو انجمن جامعه شناسان ایران، از میان ما رفت.

زنده یاد دکترهوشنگ فرخجسته انسانی فاضل و به همان اندازه متواضع و فروتن، دارای صفات نیک در شان و مقام انسانیت، استادی نمونه و بی همتا بود. او در آذر ماه سال هزار و سیصد و هجده در تهران متولد شد. از ابتدای نوجوانی میل و اشتیاق به تحصیلِ سواد و گسترش دانش و معرفت مسیر زندگی ایشان را به گونه‌ای رقم زد تا از وی انسانی جامع الاطراف بسازد. به هنگام تحصیل در دوران ابتدایی و متوسطه با دوستان نزدیک خود به بر پایی کتابخانه‌های محلی و کوچک برای تشویق جوانان به تحصیل و مطالعه مبادرت ورزید. دوستان نزدیک و دیرین او (در نوجوانی) نیز همچون او، میل و اشتیاق فراوانی به بر کشیدن خود به کمال و معرفت داشتند و بر خلاف روند متداول و جاری زندگی طبقات پایین جامعه به تشکیل گروه‌های کوچک تئاتر و اجرای نمایش‌های تاریخی و کلاسیک در تهران و شهرستان‌ها همت گماردند. به تقریب تمام دوستان دیرین و نزدیک زنده یاد هوشنگ فرخجسته در ایام جوانی به گونه‌ای اهل فرهنگ و هنر بوده و یا دست کم گرایشات اجتماعی و سیاسی داشتند. تعدادی از نزدیکترین دوستان وی نوازنده، بازیگر، نویسنده، شاعر، مترجم و فعال اجتماعی بودند و خود  نیز از آغاز نوجوانی به امور فرهنگی و اجتماعی گرایش‌ محکم و نیرومندی داشت.

زنده یاد هوشنگ فرخجسته در هجده سالگی پدر خویش را از دست داد و بدین صورت سرپرستی و مسئولیت زندگی خانواده شان بدوش او نهاده شد. پیش از اخذ دیپلم متوسطه به قصد کار وارد کادر آموزشِ مدرسه صدیقِ اسفندیاری و به سمت ناظم آن مدرسه گمارده شد. پس از اخذ دیپلم متوسطه به ِکسوَت پر ارج معلمی نائل و به استخدام وزارت آموزش و پرورش درآمد و بدین گونه تا پایان زندگی پر بار خود در سنِ هفتاد و دو سالگی، بی وقفه به حرفه معلمی و تدریس مشغول بود.

وی دارای دو مدرک دانشگاهی کارشناسی و کارشناسی ارشد تاریخ از دانشگاه تهران بود و پس از اخذ دانشنامه کارشناسی ارشد خود به قصد ادامه تحصیل روانه فرنگ شد و در دانشگاه رِنه دِکارت شهر استراسبورگ فرانسه، در رشته علوم اجتماعی آغاز به تحصیل نمود و موفق به دریافتِ دانشنامه کارشناسی ارشد علوم اجتماعی با گرایش جامعه شناسی گردید. پس از آن در همان دانشگاه به تحصیل در رشته جامعه شناسی در مقطع دکترا ادامه داد و در سال هزار و نهصد و هفتاد و هشت میلادی از آن رشته فارغ التحصیل گشت. زنده یاد دکتر هوشنگ فرخجسته پس از اخذ مدرکِ دکترای خویش به کسوت استادی وزارت علوم و آموزش عالی در آمد و در مدرسه  عالی پارس به تدریس مشغول شد. پس از انقلاب و تعطیلی مراکز دانشگاهی در جریان انقلاب فرهنگی با تنی چند از دوستان فرهیخته و دانشمند خود از جمله زنده یاد دکتر حسین افشار(استاد دانشگاه و مترجم)، ناصر زراعتی (نویسنده، ویراستار و محقق) و ابراهیم مشعری (نویسنده و مترجم) در تاسیس دارالترجمه و مرکزی فرهنگی موسوم به مرکز فرهنگی پَچواک مشارکت نمود. حاصل فعالیت پر بار آنها در آن مرکز فرهنگی، ترجمه چندین جلد کتاب ارزشمند است که هر یک به نوبه خود مورد توجه اهالی فرهنگ و هنر قرار گرفته است.

علاقه قابل توجه وی به زبان فارسی و شناخت نسبت به قابلیت‌های توصیفی و زیبا شناختی این زبان، منجر به عشق ایشان به فراگیری یکی دیگر از غنی‌ترین زبان‌های جهان، یعنی زبان فرانسه گردید که نتیجه آن ترجمه  چندین کتاب و مقاله ارزشمند و وزین از زبان فرانسه به فارسی است.

زنده یاد دکترهوشنگ فرخجسته در حوزه ترجمه آثار ارزشمندی از خود باقی گذارد. از جمله کتب ارزشمندی که از زبان فرانسه به فارسی ترجمه کرده است به این عناوین اشاره می‌توان اشاره نمود:

کتابِ تاریخِ مطبوعات جهان نوشته پیر آلبر که پس از ترجمه به عنوان منبع درسی دانشکده ارتباطات مورد استفاده قرار گرفت(انتشارات پاسارگاد).

جامه‌شناسی جنگ اثر نویسنده و جامعه‌شناس فقید فرانسه گاستون بوتُول که بیش از ده بار تجدید چاپ شده است(انتشارات علمی فرهنگی).

کتاب‌های جامعه‌شناسی صلح (با دونوبت تجدید چاپ) و جامعه‌شناسی سیاسی دو اثر مهم دیگر از گاستون بوتُول(نشر شیفته و نشر جامعه شناسان).

جامعه‌شناسی جنگ اثر تئودور کاپلو و پاسکال ونسن (انتشارات جامعه شناسان).

جامعه‌شناسی عمومی در سه جلد به قلم گی روشه.

جامعه‌شناسی مواد مخدر به قلم هانری برژرون (انتشارات بهمن برنا).

جامعه‌شناسی ورزش (در دست چاپ/ نشر جامعه‌شناسان) که اخیراً مجوز اخذ چاپ دریافت کرده است.

مبانی جامعه‌شناسی (انتشارات مدرسه عالی پارس).

کتاب جامعه‌شناسی زندان به قلم فیلیپ کومبسی (آخرین کتابی که توسط دکتر فرخجسته ترجمه شده است و طبق خواسته  او برای چاپ به انتشارات بهمن برنا سپرده خواهد شد).

ترجمه چهار رمان از مجموعه خاطرات کودکی، نوشته نویسنده فقید فرانسه مارسل پانیول با نام‌های:

جلد اول: افتخار پدرم

جلد دوم: قصر مادرم

جلد سوم: دوران رازها

جلد چهارم: دوران عشق ها ( نشر ماهی)

زنده یاد دکتر هوشنگ فرخجسته نزدیک به یک دهه به عنوان ویراستار ادبی با موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع همکاری نمود و به ویرایش ادبی کتب علمی در حیطه گیاه شناسی پرداخت. حاصل کار او در این ایام ویرایشِ ده‌ها مقاله و کتاب علمی و تخصصی است. بخش دیگری از فعالیت های علمی و فرهنگی زنده یاد هوشنگ فرخجسته در حیطه نگارش و ترجمه مقالات علمی به ویژه در حوزه جامعه شناسی، علوم سیاسی و مطالعات فرهنگی و اجتماعی است. وی با نشریات معتبری همچون :چیستا، جامعه سالم، نامه فرهنگ، اطلاعات سیاسی - اقتصادی، کتاب توسعه، سروش، روزنامه اطلاعات و نشریات داخلی دانشگاه آزاد کرج همکاری داشته و مقالات متعددی در قالب تالیف و ترجمه در آن نشریات به چاپ رسانده است که می‌توان به این عناوین اشاره کرد:

جامعه‌شناسی مرگ/ ترجمه / ماهنامه جامعه سالم

اخلاق و امپریالیسم/ ترجمه / ماهنامه جامعه سالم

نیروهای سکون و نیروهای مقاوم در برابر نوآوری‌های اجتماعی / تالیف / ماهنامه جامعه سالم

اخلاق نظری و اخلاق عملی/ تالیف/ ماهنامه جامعه سالم

ایستارها و فرآیند توسعه صنعتی / تالیف / کتاب توسعه

مباحث نظری درباره ویژگی‌های جوامع سنتی و جوامع صنعتی / تالیف / کتاب توسعه

جماعت پست مدرن / ترجمه / اطلاعات سیاسی- اقتصادی

چالش‌های جامعه‌شناسی معاصر / ترجمه/ اطلاعات سیاسی- اقتصادی

دیدگاه انسان شناسی نوین درباره امر قدسی / ترجمه / نامه فرهنگ

خرد گرایی همچون تقدیر / ترجمه / نامه فرهنگ

باز اندیشی درباره سنت‌ها / ترجمه / چیستا

کار هنری، از استعاره تا ادراک / ترجمه / سروش

پارادایم من و ما / ترجمه / روزنامه اطلاعات

علاوه بر این زنده یاد دکتر هوشنگ فرخجسته در حیطه تحقیق و پژوهش نیز آثار ارزشمندی در قالب مقالات، سخنرانی و کتاب از خود به یادگار گذارده که از آن جمله می‌توان به تالیف کتاب «خانواده در ایران» از مجموعه دانشنامه ایرانیکا اشاره نمود که به زبان روسی نیز ترجمه شده است.

"روحش شاد و راهش پر مستدام باد"


همه حقوق این پایگاه برای «انجمن جامعه‌شناسی ایران» محفوظ است. (خبرخوان - RSS)

Powered By: KhorshidChehr